Zuid-Korea

In de herfst van 2004 en in de lente van 2008 bezocht ik Zuid-Korea. Formeel is Zuid-Korea nog steeds in oorlog, omdat er na de Koreaanse Oorlog wel een wapenstilstand kwam, maar geen vredesverdrag getekend is. Ik vond het reizen in Zuid-Korea zeer prettig, de verbindingen van het vervoer zijn goed, de faciliteiten zijn goed, er is heel erg veel te zien, de mensen zijn beschaafd (en enigszins afstandelijk), men spreekt alleen nog niet zo veel Engels. Bezienswaardigheden genoeg in Zuid-Korea, alleen in en rond de hoofdstad Seoul (in het Nederlands ook wel: Seoel) zijn er al zeer veel interessante highlights te vinden.

In Zuid-Korea ervoer ik dat het land toch een hele eigen, aparte cultuur heeft. Er zijn Chinese en Japanse invloeden, maar Korea heeft in cultureel opzicht ook veel van haar eigen. Wat de religie betreft, tegenwoordig schijnen veel Koreanen aan te geven dat zij niet religieus zijn. Naast veel mensen zonder religie zijn er veel boeddhisten (ooit geïntroduceerd vanuit China) en ook redelijk wat christenen (Westerse invloed) en uiteraard mensen die andere religies/leefgewoonten hanteren, zoals bijvoorbeeld confusiïsten (ook afkomstig uit China).

Korea is rond het jaar 2333 v. Chr. opgericht. Op het Koreaans schiereiland is heel wat bloed vergoten. De Koreanen kregen in het verleden zeer vaak ongewenst bezoek. Alle buren zijn wel eens binnengevallen, sommigen zeer vaak. Chinezen, de Mongolen in 1231, Japanners en het meest recent natuurlijk Noord-Korea dat Zuid-Korea in 1950 binnenviel. Vooral vanuit Japan is Korea in het verleden vaak aangevallen en de Japanners gingen vaak uiterst bruut tekeer. In 1592 bijvoorbeeld, toen Japan met zo'n 150.000 goed bewapende soldaten verdeeld over 9 legers Korea binnenviel. De wrede Japanners waren net dolle beesten, zij plunderden, verkrachtten en moordden. Paleizen en tempels werden met de grond gelijk gemaakt of plangebrand, dure culturele schatten werden vernietigd of gestolen. Hele dorpen waar keramische potten werden gemaakt werden leeggeroofd en dat werd verscheept naar Japan. Het tij keerde echter, toen een aantal zeeslagen tegen de Japanners op geweldige wijze gewonnen werden onder leiding van admiraal Yi Sun-sin. Ook de Chinezen zetten toen de tegenaanval in (Japan was na Korea ook China binnengevallen), enkele guerrillabendes bestreden de Japanners en zelfs monniken hadden soldaten die legers vormden. In 1593 moesten de Japanners zich grotendeels terugtrekken. In het zuiden behielden ze o.a. nog een aantal forten en in 1597 trokken ze zich pas volledig terug, nadat ze nog een aantal massaslachtingen hadden aangericht. Opnieuw vernietigde admiraal Yi Sun-sin de Japanse vloot. Dit waren weer gruwelijke jaren voor de Koreanen geweest. Het was niet de laatste keer dat de Japanners binnenvielen, want 300 jaar later herrezen in Japan grote plannen om Korea en China te veroveren. De Japanners gingen opnieuw op oorlogspad, China en Rusland werden verslagen en daarna was Korea weerloos. In 1905 werd Korea een protectoraat van Japan en in 1910 een kolonie. Er waren tijdens deze meest recente bezetting door de Japanners nogal wat Koreaanse collaborateurs, zij kregen soms voordeeltjes van de Japanners. De pijnlijkste herinneringen aan deze periode hebben de Koreanen wellicht niet eens aan wat de Japanners deden, maar aan wat de Koreanen zelf deden. Na verloop van tijd, na 1930, dachten de Japanners een beleid uit om de Koreaanse identiteit te vernietigen. Daarnaast werden veel Koreanen als slaven behandeld en ook veel Koreaanse vrouwen werden als "troostmeisje" gedwongen om seks met Japanse soldaten te hebben. Deze periode eindigde aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, toen de Jappen in 1945 capituleerden.

Na de Tweede Wereldoorlog had Korea gewoon weer Korea moeten worden (één land), maar dat liep anders. De Jappen waren verslagen en niet meer in beeld, maar nu waren er Chinezen en vooral Russen en Amerikanen die zich over Korea bogen. Er moesten verkiezingen komen, maar dat gebeurde niet. De Sovjetunie had een grote communistische invloed op het noordelijk deel. Er werd een scheiding gemaakt, Korea werd in tweeën gedeeld over de 38^ste breedtegraad. In het zuiden werd op 15 Augustus 1948 de Republiek Korea uitgeroepen en 3 weken later riep het noorden op 9 september 1948 de Democratische Volksrepubliek Korea uit. Stalin koos de nationalistische Kim Il Sung persoonlijk uit om het noorden te leiden en kreeg van hem al snel verzoeken om toestemming voor een invasie van het zuiden. Eerst weigerde Stalin nog, later niet meer.

In de vroege ochtend van een regenachtige zondagmorgen begon het. Op zondag 25 juni 1950 rond 04:00 uur lokale tijd viel Noord-Korea Zuid-Korea aan. Artillerie en mortieren openden het vuur en al snel rukten tanks en infanterie op. Ook vanuit zee viel Noord-Korea aan. Rond 11:00 uur verklaarde Noord-Korea ook formeel de oorlog aan Zuid-Korea. Noord-Korea was goed voorbereid aan deze oorlog begonnen en had bijvoorbeeld veel grote, moderne (voor die tijd) Russische T-34 tanks die de Sovjetunie tijdens de Tweede Wereldoorlog had ontwikkeld. Zuid-Korea was echter totaal niet op zo'n aanval voorbereid en werd volledig overrompeld. Het leger van Zuid-Korea was er totaal niet klaar voor, een deel van de soldaten was zelfs met verlof gestuurd. Drie dagen later, op 28 juni 1950, viel de hoofdstad Seoul in handen van het Noord-Koreaanse leger. De Noord-Koreanen rukten snel op. De troepen die de Verenigde Staten in Zuid-Korea gelegerd hadden, werden zowat de zee in gedreven. Echter, de VS zouden versterkingen sturen en de Verenigde Naties vonden dat de Noord-Koreaanse agressie absoluut ontoelaatbaar was en onder de vlag van de VN werden ook troepen gestuurd om Zuid-Korea te helpen. Alleen het zuidoostelijk deel van Zuid-Korea werd niet door Noord-Korea bezet. De troepen van de VS en van de landen die onder VN-vlag streden (waaronder ook Nederlanders) zetten een indrukwekkende tegenaanval in. Zuid-Korea werd bevrijd en bijna heel Noord-Korea werd door de geallieerden bezet (eigenlijk mag hier ook het woord "bevrijd" voor gebruikt worden). In plaats van dat er een einde aan de oorlog kwam, volgde er een escalatie met de bemoeienis van China, want Mao Zedong besloot dat China Noord-Korea te hulp moest schieten. Het ging weer rap de andere kant op en wederom kwamen de communisten ver op het grondgebied van Zuid-Korea. Er volgde weer een tegenoffensief van VS- en VN-troepen en de communisten werden weer uit het zuiden verdreven. Uiteindelijk eindigde het ongeveer rond het punt waar het begon, grofweg rond de 38^ste breedtegraad waar een gedemilitariseerde zone (de "DMZ") kwam, met een wapenstilstand die op maandagmorgen 27 juli 1953 gesloten werd in Panmunjeom. Er kwam geen vredesverdrag en officieel zijn beide Korea's nog in staat van oorlog.

Door te klikken op de pagina's van bovenstaande steden/gebieden, kunt u meer informatie en heel veel foto's van Zuid-Korea vinden.

Zuid-Korea culinair:

De Koreaanse keuken vond ik apart. Het lijkt vreemd, maar in culinair opzicht is de Koreaanse keuken vooral bekend vanwege de barbecue. Veel typisch Koreaanse restaurants hebben tafels met een soort barbecue in het midden, vaak moeten schoenen bij de ingang uitgedaan worden en bij sommige restaurants zijn de tafels laag en zit men op kussens op de grond. De meeste Koreaanse restaurants serveren het hoofdgerecht met een behoorlijk aantal schaaltjes bijgerechten. De namen van de Koreaanse gerechten waren uiteraard ook geheel nieuw voor mij, zo heb ik in Seoul bijvoorbeeld in een typisch Koreaans restaurant dolsot bibimbap gegeten, aan een lage tafel zittend op de grond met m'n schoenen uit. Elders at ik dwaejigalbi, hier moest ik ook m'n schoenen uit, maar was de tafel op normale hoogte en waren er wel stoelen. Ik heb uiteraard ook wel eens e.e.a. naar binnen gewerkt waarvan ik niet wist wat het was en hoe het heette. Ook een leuke gewoonte in Korea is hoe men het vlees kleinmaakt. Een mes om te snijden is ongebruikelijk. Als iemand te kennen geeft dat de stukken vlees te groot zijn, komt de serveerster of ober met een schaar " om het te knippen! Dat vond ik natuurlijk helemaal geweldig! Koreanen eten zoals in meer Aziatische landen veel met stokjes, het vreemde van Korea is dat deze daar vaak van metaal zijn. Sommige hoofdgerechten worden in een stenen pot opgediend.

Zoiets heet dan bijvoorbeeld dwaejigalbi.

Een Koreaanse barbecue.

Een ander typisch Koreaans menu. Vlees gemengd met andere dingen in een soort stenen pot, veel bijgerechten, stokjes van metaal, een lange lepel van metaal en standaard hoort er water bij (achteraf soms thee).

Toen ik aangaf dat ik m'n hompen vlees wat kleiner wilde, kwam de serveerster inderdaad met de keukenschaar om m'n vlees klein te knippen. Ik pakte meteen de camera om dat even vast te leggen.